Tamam, başta hepimiz “Black Mirror mı? Aman ya, biraz abartı” dedik.
Ama zaman geçti… ve bir sabah uyandık, elimizde telefon, gözümüzde filtre, beynimizde algoritma vardı.
Kısaca:
Black Mirror gerçek oldu.
Hatta belki de o kadar “gerçek” oldu ki, fark etmeden bölümlerin içine girdik. Bu yazıda, dizide izleyip “Yok artık” dediğimiz bölümlerin nasıl tek tek hayatımıza sızdığını konuşacağız. Hazırsan başlıyoruz.
Metalhead – O Sevimli(!) Robot Köpekler
Bu bölümde siyah, dört ayaklı, duygusuz bir robot köpek insanları avlıyordu. “Abartmışlar” dedik...
Sonra Boston Dynamics geldi.
Bir baktık, aynısını yapmışlar.
YouTube’da “atlas robot” ya da “robot dog” yaz, izledikçe kalbinin ritmi hızlansın. Dans etmeleri seni kandırmasın, bir gün “parkta yürürken karşıma çıkmasın” demeye başlarsın.
Smithereens – Sosyal Medya Takıntısı ve Dikkat Dağınıklığı
Bir adam, büyük bir sosyal medya şirketini hack’lemek için ortalığı birbirine katıyordu.
Bugün, Twitter (pardon X), TikTok, Instagram gibi platformlar insanların dikkatini toplu hâlde yönetiyor.
İnsanlar araba kullanırken story atıyor, yemek yerken reels izliyor.
Ve şirketler, bu “dikkat ekonomisi” üzerinden milyarlar kazanıyor. Smithereens bölümü, “kontrol kimde?” sorusunu daha 2019’da sormuştu.
Cevap belli: Bizde değil.
Arkangel – Çocuğunu İzlemek İçin Takip Cihazı
Çocuk büyütmenin “güvenlikli” yolu olarak pazarlanan ama zamanla paranoyaya dönüşen bir hikâyeydi.
Şimdi düşün:
Aileler, çocuklarının her adımını izleyen akıllı saatler, bebek monitörleri, konum paylaşım uygulamaları kullanıyor.
Ve bazen bu, çocuğu korumaktan çok “onu kontrol etmeye çalışmak” haline geliyor.
Yani Black Mirror yine “Biz buraya geliriz ha” dedi. Geldik.
Black Museum – Dijital Acı ve Bilinç Aktarımı
Bu bölümü izlerken beynimiz yandı: Bilinç bir başkasına aktarılıyor, acı hissi dijital ortama taşınıyor…
Delilik gibi geliyor, değil mi?
Ama bilim camiası şu an bilinci dijital ortama aktarma fikrini ciddi ciddi çalışıyor.
Neuralink, beyne çip yerleştiriyor. Zihinle bilgisayar kontrolü deneniyor.
Tamam, oraya varmadık ama bu “yolda” olduğumuz kesin.
Kehanet Değil, Uyarıydı
Black Mirror bölümlerine “kurgu” deyip geçtik ama çoğu, aslında bizi uyarmaya çalışan birer modern masal gibiydi.
Ve belki de en korkutucusu şu:
Bu bölümlerin gerçekleşmesini sağlayan şey teknoloji değil.
İnsan doğası.
Kontrol arzusu, görünür olma isteği, korku, ego... Bizi oraya götüren şey zaten içimizdeydi.Yani bir dahaki sefere bir uygulamayı indirirken, bir hesaba giriş yaparken, bir paylaşımda bulunurken…
Şunu hatırla:
Bu bir Black Mirror bölümü olabilir. Belki başrolü de sensindir.
