Egzersiz gibi fiziksel aktiviteler vücutta kimyasal reaksiyonlar dizisi meydana getirir. Bu reaksiyonlar, beyin üzerinde birçok olumlu etkiye sahiptir. Egzersiz sırasında endorfin hormonu, dopamin gibi nörotransmitterler salınır. Nörotransmitterler, sinir hücreleri arasındaki iletişimi sağlayan kimyasal maddelerdir. Endorfinler ağrıyı engellemeyi, stresi azaltmayı ve bireyde mutluluk hissini artırmayı sağlar. Dopamin ise memnuniyet, motivasyon, hafıza, ruh hâli, dikkat ve hareket gibi birçok vücut fonksiyonunda rol oynar.
Egzersizin beyin üzerindeki önemli etkilerinden biri de beynin esnekliğini teşvik etmesidir. Beynin esnekliği, sinir sisteminin yapısını, işlevini veya bağlantılarını yeniden düzenleyerek iç ve dış uyaranlara yanıt olarak aktivitesini değiştirme yeteneğidir. Beynin bilişsel fonksiyonlarının gelişimi için oldukça önemlidir. Düzenli egzersiz sırasında sinir sağlığına yardımcı maddelerin üretimi artar ve bu sayede beyinde kan damarları oluşumu, yetişkin nöron oluşumu ve diğer beyin esnekliği türleri teşvik edilir. Böylece beyne giden oksijen miktarı artar.
Egzersizden sonra azalan stres hormonlarının etkisiyle bireyde kısa süreli öfori meydana gelir. Öfori, egzersiz sonrasında kişinin geçici olarak kendini çok iyi, mutlu veya neşeli hissetmesi anlamına gelir. Düşük stres seviyeleri, sosyal kaygının azalması, enerjinin artması, dikkat ve odağın güçlenmesi de egzersiz sonrasında görülen etkilerdir. Ruh hâlinin iyileşmesi ve mutluluk hormonlarının salgılanması, anksiyete ve depresyonla mücadelede de önemlidir.
Düzenli egzersiz sonucunda beyinde meydana gelen etkiler, hafızanın iyileşmesine katkı sağlar. Yapılan araştırmalar, düzenli egzersiz yapan bireylerin düşünme ve hafıza testlerinde daha iyi puanlar aldığını ortaya çıkarmıştır. Düşünme ve hafızayı kontrol eden prefrontal korteks ve medial temporal korteks bölümlerinin, düzenli egzersiz yapan bireylerde egzersiz yapmayanlara göre daha fazla hacme sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca, fiziksel aktivitedeki artışın olası demans riskini %30 oranında azalttığı da kanıtlanmıştır.
Egzersiz sırasında salgılanan endorfin, dopamin ve serotonin, egzersiz sonunda bireyin daha enerjik ve mutlu hissetmesini sağlar. Bu nedenle egzersiz yapan bireylerin ruh hâlinde iyileşme gözlemlenebilir. Salgılanan endorfin, spora olan bağımlılığı artırabilir. Bu sayede düzenli egzersiz ve egzersizin getirdiği iyileştirici etkiler sürekli hale gelir. Egzersiz, özellikle stres seviyelerinin düşmesinde ve stres yönetiminde oldukça etkilidir.
Referanslar
